Expositie ‘Vlucht voor Vrijheid’ in Zoeterwoude

Fotografie: Archief Maarten Havinga

21 april 2022

ZOETERWOUDE – De expositie ‘Vlucht voor vrijheid’ is op deze week van start gegaan bij Stichting Oud Zoeterwoude. In het Cultuurhuis aan de Dorpsstraat 19 staat de laatste vlucht van de Amerikaanse bommenwerper Jolly Duck centraal.

Dat vliegtuig maakte in februari 1945 een noodlanding in de Zoeterwoudse Geerpolder. Bij de crash van de Liberator B24-H kwamen alle negen bemanningsleden wonder boven wonder met de schrik vrij. Vier dagen later kreeg de noodlanding echter een dramatisch vervolg: het toestel werd door geallieerde Engelse Spitfires in brand geschoten, waarbij vijf mensen om het leven kwamen.

Burgemeester Fred van Trigt en Zoeterwoudenaar Jan Groenewegen hebben op Tweede paasdag de opening verricht. Voor Groenewegen, hij woont vrijwel op de plek waar de bommenwerper de noodlanding maakte, was dat ongetwijfeld een bijzonder moment. Hij is zich in de loop der jaren meer en meer gaan bezighouden met de bommenwerper. De grote man achter de expositie is Maarten Havinga uit Zoetermeer. Hij is al enkele decennia fanatiek bezig met de geschiedenis van het vliegtuig en zijn bemanning.

De expositie in het Cultuurhuis is mede te danken aan Havinga’s collega Sylvan Staub. De twee ontmoetten elkaar in 2013 en aan hun samenwerking kwam bijna vijf jaar geleden een einde, toen Staub plotseling overleed. Samen maakten ze de site (www.jollyduck.com), waarop volop foto’s en bewegend beelden uit oorlogstijd te zien zijn. Havinga schreef de meeste teksten en leverde het beeldmateriaal, Staub zette alles in elkaar tot wat het nu nog steeds is.

Havinga is nadien onverminderd doorgegaan met z’n onderzoek en veel van wat hij in de loop der jaren heeft achterhaald, is van half april tot half mei te zien bij Oud Zoeterwoude. Daar hoort bij wat hij letterlijk uit het water en uit de grond heeft gehaald op het plek waar de Jolly Duck eindigde.

Havinga heeft samen met vrijwilligers van Oud Zoeterwoude alles uit de kast gehaald om bezoekers van de expositie een goed beeld te geven, wat zich in de Geerpolder heeft afgespeeld. Er zijn volop bewegende beelden, heel veel foto’s, maar ook tastbare delen te zien van het vliegtuig. De laatste vlucht eindigde in Zoeterwoude, waar voor de eerste keer met een expositie bij het drama in de Geerpolder wordt stilgestaan.

Korte film
Onderdeel van de expositie is een korte film, gemaakt door Peter Versluijs. Daarin zijn beelden verwerkt van de film ‘Zoeterwoude in tijd van oorlog’ die Versluijs in 2015 presenteerde. Het is opmerkelijk dat beelden uit die film in 2022 heel actueel zijn. Ook heeft Versluijs foto’s en namen toegevoegd zodat de kijker direct weet wie in beeld zijn.

De expositie in het Cultuurhuis, Dorpsstraat 19, is op de volgende dagen te zien: maandag 18 april – Tweede paasdag, weekend 23 en 24 april, woensdag 27 april (Koningsdag), weekend 30 april en 1 mei, donderdag 5 mei (Bevrijdingsdag), weekend 7 en 8 mei, weekend 14 en 15 mei. Op alle genoemde dagen van 13.00 tot 16.00 uur.

Tekst: Jack Luiten en Gerard van der Hoeven